Hoe microgrids de energietransitie kunnen faciliteren

21-12-2017 | Nederland en de Wereld staan voor een van de grootste transformaties in de geschiedenis; de energietransitie. Wat houdt deze energietransitie in? En hoe kunnen microgrids hieraan bijdragen?

Wat houdt een energietransitie in? 
In november 2015 is het Klimaatakkoord in Parijs gesloten. Hierin is afgesproken dat we een maximale opwarming van de Aarde van 2 graden accepteren, maar streven naar maximaal 1,5 graad opwarming. Hiervoor is het nodig dat we in 2050 95% minder CO2 uitstoten dan het referentiejaar 1992. De overgang van ‘grijze’ fossiele energie naar hernieuwbare energie neemt hierin een belangrijke plaats. De Nederlandse overheid heeft daartoe doelstellingen gesteld dat in 2023 16% hernieuwbare energie opgewekt hebben. De verwachting is dat het aandeel hernieuwbare energie in 2017 ongeveer 7% zal zijn. Binnen 6 jaar moeten wij als land dus een ruime verdubbeling behalen om te voldoen aan deze doelstelling. 

Wat betekenen deze doelstellingen concreet
Een van de concrete maatregelen die genoemd worden in het huidige Regeerakkoord is een gerealiseerde CO2-reductie van 1 Mton (1 miljoen ton) in 2030 via de bouw van grote zonneparken (dak- of grondgebonden). Wanneer we dit vertalen naar opgewekte KWh (of MWp) dan betekent dit concreet in totaal 312 zonneparken van 10 MWp bouwen. Dat betekent 24 zonneparken van 10 MWp per jaar bouwen de komende 13 jaar (tot 2030). Dit komt weer overeen met het equivalent van 625.000 huishoudens van ieder 4.500 kWh. 

Hoe is dit berekend?
Een huishouden van 4.500 kWh (5.000 wp) heeft ongeveer een equivalent van 1,6 ton CO2-uitstoot. Dan is 1 Mton CO2-reductie gelijk aan 625.000 huishoudens. En dit is weer gelijk aan 3,125 miljard wp (625.000 * 5.000 wp) ofwel 312 zonneparken van 10 MWp. Dat zijn 3.600 voetbalvelden gevuld met zonnepanelen. 

Zijn deze doelstellingen haalbaar?
Deze doelstelling zou in principe haalbaar moeten zijn, mits ontwikkelaars hun SDE+ en bouwvergunningen krijgen toegekend en ze hun financiering rond krijgen. De grote PV-ontwikkelaars hebben naar eigen zeggen meer dan 100 MWp in de pijplijn, wat erop duidt dat we de komende jaren een toevloed van nieuwe en grote zonneparken mogen verwachten. 

Welke uitdagingen kunnen wij verwachten?
Concreet verwachten wij dat PV-ontwikkelaars de volgende uitdagingen tegen komen:

  • Tijdens de ontwikkeling van zonneparken zien wij dat PV-ontwikkelaars regelmatig aanlopen tegen de beperkingen van de huidige energie-infrastructuur. De vereiste capaciteit voor het beoogde zonnepark om het openbare net op te kunnen kan te kort schieten. Dat betekent dat het net ‘verzwaard’ moet worden, wat zou kunnen leiden tot een flinke vertraging in de oplevering van het zonnepark (soms wel een jaar of langer). 
  • Het juridisch en financieel rond krijgen van de business case is ook lastig. Zeker als afgeweken wordt van de gebaande paden, zoals met zogenaamde ‘installaties’ of ‘directe lijnen’ die zinvol kunnen zijn voor de realisatie van microgrids.  

Welke oplossingen heeft Zown?
In het geval dat een PV-ontwikkelaar te maken heeft met hoge aansluitkosten en/of een lange aansluittermijn, dan kan Zown een PV-park direct aansluiten op grote nabijgelegen afnemers. Zown biedt een Microgrid Platform waarmee producenten van duurzame energie (zonne-, maar ook windparken) en afnemers van deze energie lokaal en ‘real-time’ gekoppeld kunnen worden met elkaar. De energiestromen zijn niet alleen beperkt tot elektriciteit, maar kunnen uitgebreid worden tot warmte, gas, waterstof, koeling, etc. (multi-commodity). 

Zijn microgrids alleen interessant voor PV-ontwikkelaars? 
Nee, in principe is dit interessant voor een brede groep van producenten en grote afnemers die ‘iets’ willen doen met hernieuwbare energie. Denk bijvoorbeeld aan een waterschap die zich afvraagt hoe zij haar duurzame doelstellingen kan bereiken voor 2023. In dat geval heeft zij een aantal opties om deze doelstellingen te bereiken:

  • Zelf hernieuwbare energie opwekken met grootschalige PV-parken, windparken en/of warmte.
  • Hernieuwbare energie (elektriciteit en warmte) inkopen bij een energiebedrijf of door geleverd krijgen van een nabijgelegen bedrijventerrein of tuinders. 

Wat zijn de voordelen van een microgrid? 
In sommige gevallen kunnen de kosten van een -kostbare- aansluiting op het openbare net worden gereduceerd. Zown zoekt potentiële afnemers die binnen een klein geografisch gebied van het zonnepark liggen. Deze bedrijven worden gevraagd of zij directe afnemers zouden willen worden van de opgewekte stroom van het nabijgelegen zonnepark met behulp van een directe lijn. De voordelen hiervan kunnen zijn: 

  • Lagere totale kosten van de netaansluiting voor de producent en afnemers.
  • Beter tarief voor de producent t.o.v. directe levering en een lager tarief voor de afnemers t.o.v. inkopen van elektriciteit bij een energiebedrijf. 
  • Leveringszekerheid voor de duur van het samenwerkingscontract tussen producent en afnemers (tussen 5 en 25 jaar).
  • Optimale en slimme afstemming tussen vraag en aanbod binnen het microgrid (real-time monitoring).
  • Een directe koppeling van lokaal aanbod met lokale vraag; dit verhoogt de acceptatie van een pv-park in de directe omgeving.

Hoe ziet een business case eruit?     
Elke business case is maatwerk. Maar de dienstverlening van Zown wordt grofweg interessant vanaf een beoogde netaansluiting van meer dan 5 MW. Wij kunnen dan substantiële kosten besparen op de aansluiting. Dat kan in sommige gevallen oplopen tot een bruto besparing van meer dan EUR 300.000. Daarnaast kan vaak beter voldaan worden aan de duurzame doelstellingen van lokale overheden die vaak eisen dat zonneparken hun stroom direct of grotendeels voeden aan lokale afnemers, zoals bedrijventerreinen of tuinders.

Wanneer wordt het interessant om Zown in te schakelen? 
Eigenlijk geldt, hoe eerder Zown betrokken wordt in het ontwikkelproces, hoe beter. Voordat een PV-ontwikkelaar zijn SDE+ gaat indienen zal deze een haalbaarheidsstudie moeten opstellen. Dat betekent in praktijk dat hij zijn netbeheerder een offerte gaat vragen voor de beschikbaarheid en kosten van een netaansluiting. Op dat moment zou de haalbaarheid van een microgrid eigenlijk onderzocht moeten worden. 

Mocht een ontwikkelaar zijn SDE+ toegekend hebben gekregen, dan kunt u Zown nog steeds inschakelen om een haalbaarheidsstudie voor een microgrid uit te voeren. Mits er nog ruimte is in de vergunning om de netaansluiting te verleggen naar bijv. een directe lijn tussen producent en afnemer(s). 

Voor meer informatie
Vraag naar Bas Bouwman
Business Developer
M +31 6 5538 6827
E bas. bouwman@zown.eu

Volg ons:    Twitter | Linkedin